Firma w testamencie

Do pisania testamentu większość ludzi zabiera się raczej niechętnie. Czynność ta kojarzy nam się z „ostatnią wolą” i „łożem śmierci”, od których chcielibyśmy jak najdłużej trzymać się z daleka. Tymczasem dobrze sporządzony testament może oszczędzić rodzinie zmarłego przedsiębiorcy wielu kłopotów i zmartwień, zaś firmie pomóc w przetrwaniu trudnych chwil związanych ze śmiercią właściciela.

Wbrew popularnym przekonaniom w testamencie nie chodzi o to, komu przypadną w udziale konkretne składniki majatku zmarłego. Najważniejsze jest ustanowienie spadkobiercy, lub spadkobierców. Ci zaś nie „dziedziczą” konkretnych przedmiotów, tylko wchodzą w ogół praw i obowiązków majątkowych zmarłego. Stają się zatem, w miejsce spadkodawcy, właścicielami, ale również wierzycielami, dłużnikami, stronami rozmaitych umów.

A zatem, sporządzając testament warto brać pod uwagę, że:

Wartość przedsiębiorstwa wchodzącego w skład spadku  i jej stosunek do globalnej wartości netto spadku będą ostatecznie znane dopiero po „otwarciu spadku” (eufemistyczne, kodeksowe określenie na śmierć spadkodawcy).

Co więcej, w dniu sporządzenia testamentu sytuacja majątkowa spadkodawcy może wyglądać zupełnie inaczej niż w dniu jego śmierci. Ostatecznie, bilans praw i obowiązków zmarłego może być ujemny. Spadkobierca może odziedziczyć długi, na których pokrycie nie wystarczy wchodzących w skład spadku aktywów. Obok dobrze propserującego biznesu w skład spadku mogą wchodzić nie związane z nim zobowiązania spadkodawcy przewyższajace wartośc przedsiębiorstwa.

Jeżeli spadkobierców jest kilku, otwartą kwestią pozostaje dział spadku, w wyniku którego poszczególne prawa i obowiązki przypadną w udziale konkretnym osobom.

Spadkobiercy dziedziczą w częściach ułamkowych, które dopiero w wyniku działu spadku przekładają się na konkretne składniki majątku.

Przedsiębiorca sporządzający testament powinen odpowiedzieć sobie na kilka pytań:

Komu powinna, po mojej śmierci, przypaść w udziale firma?

Czy mój następca będzie jednocześnie moim jedynym spadkobiercą?

Jeśli nie, w jakich proporcjach powinni dziedziczyć po mnie poszczególni spadkobiercy?

Jak powinien przebiegać dział spadku pomiędzy spadkobiercami?

Po odrobieniu tej lekcji pozostaje już tylko (najlepiej z udziałem zaufanego doradcy prawnego) poszukać rozwiązań, które zapewnią:

  • sprawny przebieg postępowań związanych z nabyciem i działem spadku
  • dział spadku zgodny z wolą spadkodawcy,
  • środki na ewentualne spłaty dla pozostałych spadkobierców,

Być może warto zacząć od zmiany formy prawnej prowadzonej działalności gospodarczej. Dziedziczenie udziałów w spółce kapitałowej jest z perspektywy działalności operacyjnej niemal bezbolesne w porównaniu z dziedziczeniem przedsiębiorstwa prowadzonego przez osobę fizyczną w imieniu własnym.

 

Tak, czy inaczej, nie warto czekać. Skoro jako przedsiębiorcy zabezpieczamy się na wypadek zdarzeń losowych mało prawdopodobnych (pożar, powódź), tym bardziej powinniśmy przygotować firmę na to, co nieuchronne.

 

Dodaj komentarz